Elke werkdag kunnen bol-medewerkers die met het OV reizen, erop rekenen dat zij vanaf Utrecht Centraal zonder stress aankomen bij de voordeur van het kantoor. Het donkerblauwe bol-busje met hun vertrouwde chauffeur staat ze iedere ochtend op te wachten. Sjaak van den Ham en Jaap van der Velde zijn twee van die vaste gezichten achter het stuur. Ze zijn beiden aow-gerechtigd en werken via Actief65+ voor Shuttle2. “Je blijft in beweging en onder de mensen,” zegt Jaap. Sjaak: “Vind je het niet leuk, dan stop je ermee. Er zit geen druk op.”
Levende pakketjes
Ochtenden beginnen vaak aan een lange tafel met koffie; daarna gaat iedereen rijden. Herkenning groeit snel: vaste reizigers, gezamenlijke inside jokes, even zwaaien om de hoek. “Je herkent vaste klanten al aan het loopje om de hoek,” lacht Sjaak. “Soms gaat er al een hand omhoog voordat ze de bus zien.” Jaap: “Wij vervoeren geen pakketten maar ‘levende pakketjes. En die verdienen aandacht.”
Op drukke dagen rijden tot 9 busjes achter elkaar: elke 5 minuten een rit. De eerste vertrekt om 07:10 uur; rond 09:30 uur zakt de piek weg en ’s middags komt de drukte weer op gang.
Er wordt tussen medewerkers van bol natuurlijk veel besproken, in die paar minuten tussen station en kantoor. “Wat in de bus wordt gezegd, blijft in de bus,” grapt Jaap. Sjaak, die al 43 jaar directiechauffeur is geweest en veel heeft gehoord wat hij direct weer moest vergeten, benadrukt dat het ook belangrijk is mensen zich comfortabel voelen: “Het mooiste compliment is iemand die in slaap valt en voor de deur wakker wordt.”
Een nagenoeg zelfsturend team
Het gehele chauffeursteam van Shuttle2 is afkomstig van Actief65+. Het is net een vriendengroep wanneer ze ‘s morgens aan de koffietafel hun dag beginnen. Er zijn echter duidelijke regels en de heren spreken elkaar aan op hun verantwoordelijkheid. Jaap: “Ritten laat je niet vallen. Je vertrekt niet te vroeg en je vertrekt op tijd, anders moet de volgende collega het opvangen, en die heeft dan misschien niet genoeg plek in de bus.” Sjaak vult hem aan: “We willen natuurlijk voorkomen dat die 5-minutenregeling in het nauw komt.” Het team regelt vervanging zoveel mogelijk onderling, zonder dat hun leidinggevende Daniëlle daar werk aan heeft. Collega pech? Wie in de buurt is, springt bij. “Als het half kan, doen wij het héél,” zegt Sjaak. Jaap is net zo praktisch: hij dooft kleine problemen waar hij ze ziet en geeft door wat het team – of Daniëlle – moet weten. Zo blijft de machine draaien, zonder dat de reiziger het merkt.
Van het onderwijs naar het stuur in de hand
Het rooster in de gaten houden en de communicatie tussen team en leidinggevende bewaken, dat is Jaap niet vreemd. Hij werkte 43 jaar in het onderwijs: van brugklasmentor tot locatiecoördinator. “Ik heb bijna alle functies gehad. Lesgeven in biologie, wiskunde, scheikunde.. Het leukste vond ik om brugklasmentor te zijn: kinderen wegwijs maken in dat eerste jaar en ze een veilig gevoel kunnen geven. Het is natuurlijk een enorme stap, van de basisschool naar de middelbare school.”
Sjaak is “geboren met het stuur in mijn hand, zoals er vaak wordt gezegd”. Als directiechauffeur wachtte hij vaak uren op zijn reizigers, totdat hij ze weer veilig naar de volgende locatie kon brengen. Ook in het buitenland, waar hij in die ‘wachturen’ steden als Parijs en Brussel kon verkennen. Hij vond het wel jammer dat hij met een 70-urige werkweek zo veel van huis was en niet bij zijn gezin kon zijn. In het huidige werk bij bol kan hij tussen het rijden door naar huis, want beide heren wonen dichtbij Utrecht. Ze werken beiden 2 dagen in de week, tweeënhalf uur in de ochtend en tweeënhalf uur in de middag.
Extra tijd om te genieten
Jaap en Sjaak genieten er beiden enorm van dat zij nu meer tijd hebben voor hun familie en vrienden, en zijn apetrots op hun kinderen en kleinkinderen. Jaap: “Wanneer ze spontaan langskomen, gewoon om even hoi te zeggen, dan weet je dat het geen moetje voor ze is.” Sjaak knikt met herkenning: “De eerste twee jaar heb ik lekker genoten van het ‘even niks moeten’. M’n vrouw thuis geholpen met allerlei zaken, eindelijk weer vrienden opzoeken waar ik voorheen weinig tijd voor had, lekker uit eten.. maar op het gegeven moment begon het toch weer te kriebelen.” Nu combineert hij het rijden voor bol met lange campertrips. Zijn afwezigheid wordt gemakkelijk opgevangen door collega’s.
Jaaps ‘extra tijd’ vult zich ook met veel gezelligheid en de mogelijkheid om te reizen. Hij heeft door het onderwijs een goed pensioen opgebouwd. “Financieel hoeft het niet,” zegt hij. “Maar dit werk houdt je verbonden. Je hoort verhalen, wat er onder de mensen speelt en soms zelfs vakantietips.” Zelf tipte hij zijn favoriete Franse camping met gastronomisch restaurant aan busreizigers, die daar ook echt zijn geweest. “Het is echt een pareltje hoor, voor die prijs vind je dat bijna nergens meer!”
Advies aan plussers
Voor wie het pensioen nadert, is hun advies eenvoudig: zoek iets wat je leuk vindt en doe het. “Niet omdat het moet,” zegt Sjaak, “maar omdat het mag. De druk is eraf. Bevalt het niet, stop je weer. Maar routine en in contact staan met anderen doet echt goed.”
Trots
Waar ze het meest trots op zijn? Niet op kilometers of schema’s. “Dat het goed gaat met mijn kinderen en kleinkinderen, dáár was het uiteindelijk voor,” zegt Sjaak. “Precies, het gevoel dat we het op dat gebied goed hebben gedaan in het leven,” vult Jaap aan. De trots in het werk is kleiner: een bedankje bij de deur, iemand die even terugloopt om blij nieuws te delen, het gevoel dat de rit iets toevoegt aan iemands dag. “Het is fijn om dienstbaar te zijn. Je bent er voor de passagier. En als je dat leuk vindt, komt de rest vanzelf.”
